matura ustna język polski - pytania, CKE, tematy - matura ustna z języka polskiego

Jak wygląda matura ustna z języka polskiego? Jak przygotować wypowiedź ustną? Ile czasu trwa egzamin ustny? Ile procent trzeba mieć na maturze ustnej z języka polskiego, żeby go zdać? – jeśli szukasz odpowiedzi na te pytania, to jesteś we właściwym miejscu.

Oto krótki poradnik na temat matury ustnej z języka polskiego, w którym znajdziesz podstawowe informacje na temat egzaminu, punktacji, czasu trwania, a także o tym, jak przygotować swoją wypowiedź i jak sobie razić z poszczególnymi tekstami kultury.

Matura 2018 – matura ustna z języka polskiego

Egzamin ustny z języka polskiego to przedmiot obowiązkowy na maturze. Jego podstawowym zadaniem jest sprawdzenie Twojej umiejętności tworzenia wypowiedzi na określony temat, w taki sposób, by była ona logiczna, retoryczna i poprawna pod względem użytego języka oraz stylu.

Jak wygląda i ile trwa matura ustna z języka polskiego?

Matura ustna składa się z trzech części i są to: przygotowanie, wypowiedź monologowa oraz rozmowa z zespołem egzaminacyjnym. Czas trwania egzaminu ustnego to około 30 minut, z czego masz 15 minut na przygotowanie się, 10 minut na odpowiedź i 5 minut na rozmowę z komisją.

Przebieg egzaminu ustnego z języka polskiego można przedstawić w czterech krokach:

  • Krok 1: losujesz zadanie egzaminacyjne

  • Krok 2: w ciągu 15 minut przygotowujesz się do udzielenia odpowiedzi na wylosowany przez siebie temat.

  • Krok 3: w ciągu 10 minut przedstawiasz swoją odpowiedź w formie wypowiedzi monologowej.

  • Krok 4: przez 5 minut rozmawiasz z zespołem egzaminacyjnym na temat Twojej wypowiedzi.

Ocenianie matury ustnej z języka polskiego

Na maturze ustnej z języka polskiego możesz zdobyć maksymalnie 40 punktów, aby zdać egzamin, należy uzyskać 30% z nich. Ocenie podlega wypowiedź monologowa oraz rozmowa z zespołem egzaminacyjnym. W trakcie oceniania matury ustnej brane są pod uwagę cztery kryteria, za które komisja następnie przyznaje określoną liczbę punktów.

Co jest oceniane i ile punktów można zdobyć na maturze z języka polskiego?:

  • meritum (treść) wypowiedzi monologowej – 16 punktów (40%),

  • organizacja wypowiedzi monologowej – 8 punktów (20%),

  • język i styl wypowiedzi monologowej i dialogowej – 8 punktów (20%),

  • meritum wypowiedzi dialogowej oraz sposób uczestnictwa w rozmowie – 8 punktów (20%).

Wypowiedź monologowa na maturze ustnej

Egzamin rozpoczyna się od wylosowania przez Ciebie zadania. Zadanie składa się z polecenia oraz tekstu kultury. Może to być tekst literacki, ikoniczny (np. obraz, plakat) lub tekst o charakterze popularnonaukowym odnoszący się do wiedzy o języku. Udzielając odpowiedzi na polecenie, należy się odnieść do tekstu kultury zawartego w poleceniu oraz do innych wybranych przez siebie tekstów.

Rozmowa na maturze ustnej

Rozmowa z zespołem egzaminacyjnym może się odnosić tylko do Twojej wypowiedzi (nie może się odnieść do lektur czy faktów, które nie zostały przez Ciebie wspomniane). Podczas rozmowy zespół może poprosić o rozwinięcie Twoich przemyśleń zawartych w wypowiedzi lub o dodatkowe wyjaśnienia na temat Twoich spostrzeżeń.

Jak wygląda zadanie na maturze ustnej?

Zadanie składa się z polecenia i tekstu. Tekst może mieć charakter literacki, ikoniczny lub popularnonaukowy. Zadanie ma na celu sprawdzić wiedzę oraz umiejętności interpretacyjne i analityczne zdającego, np. poprzez odniesienie się do innych dzieł w kontekście przywołanego w poleceniu utworu.

Jak sformułować wypowiedź na maturze ustnej?

Aby prawidłowo sformułować swoją wypowiedź, należy zwrócić uwagę na czasowniki operacyjne zawarte w poleceniu, które dla zdającego są wskazówką, jaką formę wypowiedzi ma zastosować, np. rozważ, odwołaj się, omów. Pamiętaj, żeby wypowiadać się w sposób poprawny pod względem stylistycznym, językowym i kompozycyjnym, a także zgodny z zasadami kultury żywego słowa. Nie zapomnij także odwołać się do innych wybranych przez siebie tekstów kultury wskazując w nich podobieństwo problemu.

Prawidłowo skonstruowana wypowiedź składa się z trzech części: wstępu, rozwinięcia i podsumowania. Wstęp stanowi wprowadzenie do tematu, jest to także moment, w którym krótko prezentujesz własne stanowisko odnośnie omawianego zagadnienia. W rozwinięciu dokonujesz interpretacji wskazanego w poleceniu tekstu i odnosisz się do innych tekstów kultury lub przykładów z życia (jeśli tego wymaga polecenie). Natomiast zakończenie powinno zawierać skrótowe i ogólne podsumowanie Twojej wypowiedzi, w której zawarte jest rozwiązanie problemu wskazanego w poleceniu.

Pamiętaj, żeby w trakcie przygotowania wypowiedzi rozpisać ją sobie w formie notatki czy planu, dzięki czemu będziesz w stanie ułożyć ją w sposób logiczny. Wypisz sobie wszystkie argumenty i utwory, do których chcesz się odnieść. Nie zapomnij korzystać ze sformułowań, dzięki którym Twoja wypowiedź będzie ciągła i poprawna stylistycznie, np. zarówno w utworach Mickiewicza, jak i Słowackiego…, problem ten poruszał już w swojej twórczości…, Podobną tematykę podejmuje utwór…

Na co zwracać uwagę interpretując tekst? Jak przygotować wypowiedź?

Tekst literacki

Tekst literacki, czyli epika, liryka lub dramat – przygotowując swoją wypowiedź na temat tego typu tekstu, wypisz sobie najważniejsze informacje. Określ, kim jest autor, jaki jest tytuł utworu i w którym roku powstał. Następnie pomyśl, z jakiej epoki się wywodzi, jaki to gatunek. Zastanów się, jaki ma język i styl. Wypisz sobie charakterystyczne cechy utworu. Na koniec odnieś się do problemu, jaki został zasygnalizowany w poleceniu.

Tekst ikoniczny

Tekst ikoniczny to na przykład obraz, plakat czy rzeźba. Przygotowując się do wypowiedzi, określ podstawowe informacje: kim jest autor, jaki jest tytuł dzieła, kiedy ono powstało. Zastanów się, co jest dominantą utworu, jaka jest kompozycja, jak jest przedstawiona kolorystyka czy światło. Następnie odpowiedz sobie na pytanie, jaka jest konwencja utworu, czy jest on fantastyczny, symboliczny, realistyczny itp. Pomyśl, jakie emocje czy uczucia wzbudza utwór, jaki panuje na nim nastrój. Na koniec określ, w jaki sposób został przedstawiony problem wskazany w poleceniu.

Tekst o języku

Test o języku może mieć charakter popularnonaukowy lub być tekstem literackim. Odnosi się on do wiedzy o języku z zakresu różnych działów językoznawstwa, np. frazeologii, składni, stylistyki, funkcji językowych czy błędów językowych.

Jak sobie poradzić z tekstem o języku na maturze ustnej?

Określ problem zawarty w tekście. Zastanów się, czego on dotyczy. Zobacz, jak problem został ujęty przez autora, jakie jest jego zdanie i na jakie argumenty się powołuje. Zastanów się, co Ty myślisz o problemie, określ własne stanowisko. Szukając argumentów, możesz się odnieść do literatury i sztuki, a także do sytuacji w życiu codziennym.

Na co jeszcze zwracać uwagę? Co warto powtórzyć przed maturą ustną? Jakich innych zwrotów warto używać w swojej wypowiedzi? Daj znać w komentarzu 🙂

Głodny wiedzy? Zajrzyj jeszcze tutaj:

 

Informacje na temat matury ustnej z języka polskiego zostały opisane w oparciu o informator maturalny CKE.

Dodaj komentarz